Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026

Λυτάρη Φανή, Η διακριτική παρουσία ανώνυμων ζωγράφων στην πόλη της Καλαμπάκας κατά τους 17ο και 18ο αι. Νεότερα στοιχεία και επισημάνσεις









PDF 

Περίληψη / Sommaire

Η παρούσα μελέτη εξετάζει διάφορους ναούς στην πόλη της Καλαμπάκας, οι οποίοι χρονολογούνται στον 17ο και 18ο αιώνα —οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι ουσιαστικά άγνωστοι στην επιστημονική κοινότητα. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι ναοί του Αγίου Νικολάου, των Αγίων Πάντων, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1573) —ο οποίος φέρει τοιχογραφίες του 17ου αιώνα και τμήματα τοιχογραφιών του 18ου αιώνα— καθώς και οι ναοί του Αγίου Αθανασίου, του Αγίου Δημητρίου, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και του Αγίου Χαραλάμπους. Το άρθρο εστιάζει σε νέα ευρήματα —που προέκυψαν από προσωπική παρατήρηση κατά τη διάρκεια επισκέψεων στην περιοχή της Καλαμπάκας— και αποσκοπεί στην παροχή μιας συνοπτικής αλλά ολοκληρωμένης εικόνας της καλλιτεχνικής παραγωγής στην πόλη της Καλαμπάκας (Σταγοί). Προσφέρει νέα στοιχεία για την τέχνη του 17ου αιώνα και εντοπίζει προηγουμένως ατεκμηρίωτα στοιχεία του 18ου αιώνα. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στην περιοχή της Καλαμπάκας λειτουργούσε τοπικό εργαστήριο ζωγραφικής, στο οποίο έχουν ταυτοποιηθεί, μέχρι σήμερα, εννέα μεμονωμένοι ζωγράφοι. Το έργο τους χαρακτηρίζεται από την επίδραση της «μεταβυζαντινής ζωγραφικής του 16ου αιώνα» —και συγκεκριμένα της Κρητικής Σχολής. Όσον αφορά τον 18ο αιώνα, η ανάλυση των τοιχογραφικών συνόλων αποκαλύπτει ότι η εικονογραφία, αν και έχει τις ρίζες της στη βυζαντινή παράδοση, εμπλουτίστηκε από σύγχρονα χαρακτικά και «ανθίβολα» (προπαρασκευαστικά σχέδια/πρότυπα) που κυκλοφορούσαν μέσω εμπορικών δικτύων. Ο σημαντικός ρόλος των δωρητών —ανώνυμων ή επώνυμων— είναι επίσης ιδιαίτερα εμφανής κατά τον 18ο αιώνα. Μεταξύ των περιπτώσεων που εξετάστηκαν, ξεχωρίζει η φιλανθρωπική δράση της οικογένειας του Γιαννάκη Καλαμπακιώτη από τη Μοσχόπολη.

Litari Fani, La présence discrète de peintres anonymes dans la ville de Kalambaka aux XVIIe et XVIIIe siècles. Données et remarques récentes 

La présente étude examine certaines églises de la ville de Kalambaka, qui appartiennent à une période allant du 17e au 18e siècle. La plupart d'entre elles sont pratiquement inconnues à la communauté scientifique . Il s'agit des églises d'Agios Nikolaos, de l'église de Tous les Saints, de l'église de la Dormition de la Vierge (1573), où l'on trouve des fresques du XVIIe siècle et des fragments du XVIIIe siècle, des églises du Saint Athanasios et du Saint Demetrios et de l'église du Saint Jean le Baptiste et du Saint Charalambos. L'article se concentre sur les nouveaux éléments qui sont apparus, après des observations personnelles, au cours des visites dans la région de Kalambaka et vise à donner une première image concise mais en même temps complète de la production artistique dans la ville de Kalampaka (Stagi), en ajoutant des éléments sur l'art, concernant le l 7e siècle et en identifiant de nouveaux éléments pour le 18e siècle. Le présent article conclut que dans la région de Kalambaka , il existait un atelier de peinture local, dans lequel on peut identifier neuf peintres à ce jour. Ce qui caractérise leur art, c'est qu'ils sont influencés par la « peinture post-byzantine du XVIe siècle », c'est-à-dire qu'ils sont influencés par le style crétois. Concernant au XVIIIe siècle, à partir des ensembles de fresques initialement examinés, on constate que l'iconographie, bien que basée sur la tradition byzantine, s'enrichit de gravures modernes et d'anthivoles, qui circulent dans les rues commerçantes. Le rôle important des donateurs, qu'ils soient anonymes ou non, est également particulièrement visible aussi au XVIIIe siècle. Dans les cas que nous avons examinés, l'activité de donateur de la famille de Giannakis Kalambakas de Moschopolis se distingue .  

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου